In het eerste kwartaal van 2025 kregen bijna 200.000 17-jarigen kinderbijslag. Zo’n 105.000 huishoudens met een thuiswonende 17-jarige ontvingen het kindgebonden budget, dat is een aparte, inkomenstafhankelijke tegemoetkoming van de overheid. Als je kind 18 jaar oud wordt, vervallen deze bijdragen.
Dat kan voor een flinke terugval aan inkomsten zorgen, omdat nieuwe toeslagen waar het kind dan recht op heeft (zoals zorgtoeslag) lang niet altijd voldoende zijn om de hogere kosten te dekken. Zo moeten kinderen vanaf hun 18e een eigen zorgverzekering afsluiten en school- of collegegeld betalen.
720 euro minder per maand
Vooral een alleenstaande ouder in de bijstand wiens jongste kind 18 wordt en studeert aan het hoger onderwijs (hbo of universiteit) gaat er flink op achteruit, blijkt uit de berekeningen van het Nibud. Zo’n huishouden verliest bijna 720 euro per maand aan inkomsten. De éénoudergezinnen verliezen de kinderbijslag, het kindgebonden budget én het extra bedrag hierin voor alleenstaande ouders.
Studeert de 18-jarige aan het mbo, dan gaat de alleenstaande ouder in de bijstand er 309 euro per maand op achteruit. Een grote hap uit het budget, want de kosten voor levensonderhoud gaan niet naar beneden. Ouders blijven tot hun kind 21 is wettelijk verantwoordelijk voor de kosten van levensonderhoud en studie, hoewel thuiwonende kinderen vaak wel een financiële bijdrage leveren.
Ook huishoudens met een inkomen ruim boven het sociaal minimum gaan er financieel op achteruit. Ze hebben alleen meer reserves om dit gat op te vangen.
Geldzorgen
Ouders ontvangen de kinderbijslag en het kindgebonden budget; eventuele studiefinanciering of een tegemoetkoming in schoolgeld voor scholieren wordt op de rekening van hun kinderen gestort. Hierdoor kan er een tekort ontstaan in het huishoudbudget van het gezin en kunnen er spanning en geldzorgen ontstaan.
Mattias Gijsbertsen, directeur bij Nibud, zegt: “Er zijn huishoudens die de kinderbijslag en het kindgebonden budget niet missen. Maar we zien ook huishoudens die deze inkomsten én de inkomsten uit de bijbaan van hun 18-jarige hard nodig hebben om de noodzakelijke uitgaven te kunnen betalen.”
In 2023 onderzocht de Commissie sociaal minimum de bestaanszekerheid van gezinnen. Toen werd duidelijk dat sommige gezinnen maandelijks honderden euro’s tekortkomen om rond te komen. Vanaf 2024 werd het kindgebonden budget verhoogd, maar nu wordt duidelijk dat er ook een flink gat valt als een kind 18 wordt.
Uit het onderzoek van Nibud blijkt dat 87 procent van alle 18-jarigen nog thuis woont bij hun ouders en dat ze gemiddeld tot hun 24ste thuis blijven wonen vanwege de overspannen huizenmarkt. Als het gezin ook nog in een huurhuis woont en huurtoeslag krijgt, kan de bijbaan van de 18-jarige ervoor zorgen dat de ouders minder huurtoeslag ontvangen.
Kostgeld
Het Nibud sprak met diverse ouders en organisaties en welke oplossingen ze nemen. Ouders proberen meer uren te werken, uitgaven aan te passen of grote uitgaven uit te stellen of ze vragen kostgeld aan hun inwonende kinderen.
Jongeren die beginnen met sparen, in de video hieronder zie je hoeveel spaargeld genoeg is:
