‘Maar ik ben meer dan mijn littekens’

Wanneer ze er precies mee begon, vindt Juliëtte lastig te benoemen. “Het moet zo rond het eind van de basisschool zijn geweest dat het op gang kwam.” 

Bepaalde levensgebeurtenissen maakten veel emoties bij haar los, waar ze niet goed mee om wist te gaan. Bij haar resulteerde dat in een eetstoornis én zelfbeschadiging. “Als ik iets at, moest ik mezelf pijn doen ter compensatie. Dat bood me rust. Het was een verslaving, zoals alcohol en drugs dat ook kunnen zijn.”

Het begon klein, onzichtbaar voor de buitenwereld, maar de drang om zichzelf te beschadigen werd steeds groter. “In moeilijke periodes gaf het me houvast. Ik deed het niet eens bewust. Het was alsof ik buiten mezelf trad als ik het deed. Je plant zoiets niet; het overkomt je. Ik had het niet in de hand. Als ik werd overladen door emoties waar ik me geen raad mee wist, was dit het gevolg. Vaak drong pas de volgende dag tot me door wat ik mezelf weer had aangedaan.”

Geen houden meer aan 

Lang wist Juliëtte haar littekens verborgen te houden voor haar omgeving, maar op een gegeven moment was er geen houden meer aan. “Mijn littekens werden steeds prominenter. ‘s Zomers liep ik met lange mouwen en pijpen omdat ik me te veel schaamde voor mijn lijf. Ik had mezelf inmiddels volledig beschadigd. Mijn armen, mijn borst en mijn benen zitten vol littekens.”

Enkele vrienden wisten ervan, maar die konden weinig voor haar doen. “Ik ben er ook wel vrienden door kwijtgeraakt. Als het maar voortduurt, hebben mensen op een gegeven moment geen energie meer voor je leed. Dat zeggen ze niet, maar dat merk je wel aan de manier waarop ze steeds meer uit je leven verdwijnen. Het was een eenzame lijdensweg.”

Eerste stap naar herstel

Afgelopen zomer knapte er iets bij haar: ze wilde zich niet weer een warme zomer van top tot teen bedekken. “Ik besloot mijn zelfbeschadigingsverhaal op Instagram te delen, vanuit de behoefte om te worden begrepen, gezien en geaccepteerd.” 

Hoewel niet iedereen even begripvol reageerde – ze raakte naar eigen zeggen volgers kwijt – bracht haar openheid haar ook goede dingen. Zo kwam ze in contact met lotgenoten en vormde die openheid de eerste stap naar herstel. Nu iedereen het wist, verdween de behoefte om haar littekens te bedekken. “Ik ging me weer kleden zoals iedereen dat doet.”

Maar daarmee kwamen ook de ongevraagde reacties van mensen op straat. “Het voelde alsof ik op iedere straathoek belachelijk werd gemaakt. Wildvreemden pakten me vast bij mijn polsen, aaiden over mijn littekens en vroegen: is dit wat ik denk dat het is? En dat gebeurt eigenlijk nog steeds. Mensen vinden het vaak nodig er iets van te zeggen of te vinden, waardoor ik iedere keer naar beneden word getrokken. Op dagen dat ik met een goed gevoel de deur uit ben gegaan, voel ik me dan meteen weer slecht.”

Weer in positief daglicht bekijken 

Eind oktober kreeg ze eindelijk professionele hulp. “Ik heb een herstelweek gevolgd in de Ardennen, samen met andere jongeren met diverse problematiek. Dat heeft me ontzettend geholpen. Voor het eerst voelde ik me echt gezien en gehoord. Ik heb daar zoveel nieuwe inzichten opgedaan waar ik mee verder kan. 

Het was ook heel confronterend, ik heb na afloop een enorme terugval gehad. Maar uiteindelijk was die therapie, en de nazorg die ik nog steeds krijg, precies wat ik nodig had. Ik kan mezelf weer in een positief daglicht bekijken, met alle kwaliteiten die ik heb.”

Toch is de strijd nog niet gestreden. Juliëtte is letterlijk voor het leven getekend en dat is een blijvende worsteling. “Ik wil het achter me laten, maar het belemmert me nog op veel vlakken. Bij sollicitaties is het bijvoorbeeld een ding, ik heb al veel afwijzingen gehad. Terwijl mijn kwaliteiten niet onderdoen voor die van andere kandidaten. En welke vent wil nou zo iemand als ik? Je moet maar net iemand zien te vinden die je accepteert zoals je bent. Ik maak me daar zorgen over.”

Littekens met trots dragen

“Uiteindelijk wil ik mijn littekens met trots kunnen dragen, in plaats van dat ze mij dragen. Ik wil ze kunnen zien als een overwinning, dat ik er nog ben en er weer sta. Dat zou ik mijn lotgenoten ook willen meegeven: wees niet bang, er zullen moeilijke momenten zijn, maar uiteindelijk komt het goed.”

Door foto’s te blijven delen van haar littekens, hoopt ze het taboe dat er nog steeds rondom automutilatie hangt te doorbreken. “Ik wil het niet normaliseren, maar wel iets meer neutraliseren. Met deze littekens komen allerlei aannames en oordelen. Mensen denken dat je zwaar depressief bent en behandelen je als een exotische diersoort.”

Stereotiepe beeld van zelfbeschadigers

“Het stereotiepe beeld van zelfbeschadigers is dat van teruggetrokken jonge mensen die heel introvert en schuw zijn. Zo ben ik helemaal niet. Ik ben een normale jonge vrouw die graag met haar vriendinnen naar het terras gaat en die ook graag foto’s deelt van leuke zomeractiviteiten. Ik ben méér dan mijn littekens.”

Kijk verder, wil ze tegen mensen zeggen. “Zie mij en mijn lotgenoten voor wie we zijn.”