na een reorganisatie sloeg de sfeer op Tessa’s werk om

“Er is geen groter contrast denkbaar tussen hoe de sfeer vroeger was en hoe het eraan toeging aan het eind van mijn tijd bij deze organisatie. De eerste tien jaar dat ik bij de ondersteunende dienst van een grote onderwijsinstelling werkte, waren reuze gezellig. Er waren leuke uitjes en etentjes en een actieve personeelsvereniging die veel dingen organiseerde. Maar vooral: er was aandacht voor de mens.”

“Later werd het een egoïstische organisatie, waar we geen team meer waren, maar ieder een individu, dansend naar de pijpen van onze leidinggevende – de bijenkoningin.”

Mantel der liefde

“De omslag kwam zo’n zes jaar geleden, toen er een reorganisatie was waarbij de oude leidinggevenden boventallig werden verklaard. Er kwam een nieuwe directeur en er kwamen nieuwe hoofden. Met de komst van een nieuwe bestuurder kwamen de eerste bezuinigingen. Dat was ook wel nodig, want financieel stond de organisatie er slecht voor.” 

“Daar stond ik dus niet onwelwillend tegenover, want er moest ook wel echt iets veranderen. Veel werd voor die tijd met de mantel der liefde bedekt – als een docent niet meer voor de klas kon staan, werd er een andere functie gecreëerd.”

In goed vertrouwen

“Ik ging met plezier naar mijn werk, net als mijn collega’s. Als het privé even moeilijk was of je zat niet lekker in je vel, dan kon je aankloppen bij je leidinggevende en werd er met je meegedacht. Alles ging in overleg en in goed vertrouwen.

Na de wisselingen werd de sfeer meteen een stuk zakelijker. Het jaarlijkse grote personeelsfeest was een van de eerste dingen die werden wegbezuinigd. Daarna werd de personeelsvereniging opgedoekt: een ‘te groot risico’ voor de bestuurder, werd er gezegd. De kerstviering verdween en ook aan jubilea werd weinig aandacht meer besteed. 

Waar het voorheen uitgebreid gevierd werd als er een collega 50 werd – met oude foto’s en leuke ongein – mocht dat ineens niet meer. Het kostte namelijk te veel tijd, vond onze leidinggevende, en we werden betaald om te werken.”

“De menselijke maat verdween, dat vond ik nog het ergste. De vraag ‘hoe gaat het nu met je?’ werd niet meer gesteld, alleen presteren deed er nog toe. Mijn leidinggevende was een ambitieuze dame die nog om elf uur ‘s avonds werkte en dat ook van ons verwachtte. ‘Ik sta altijd aan’, riep ze dan.” 

Pestgedrag

“Steeds vaker was er sprake van pestgedrag, zeker bij de lagere, administratieve functies en mensen met lange dienstverbanden. Werk dat mensen al jaren deden werd plots bij ze weggehaald. Van de ene op de andere dag moesten ze iets anders gaan doen, zonder enige begeleiding. Het leek erop dat medewerkers van wie ze van af wilden, het zo moeilijk mogelijk werd gemaakt zodat ze zelf zouden opstappen.”

“Dit had effect. Er was een leegloop, ook nieuw personeel hield het snel weer voor gezien. Er stonden veel vacatures open en het ziekteverzuim was hoog. Heel wat mensen deden hun verhaal bij de bedrijfsarts. Die bedrijfsarts trok bij het college van bestuur aan de bel, maar er werd niet naar geluisterd.”

‘Wennen aan verandering’

“Naar de vertrouwenspersoon stappen had geen zin: die koppelde alles terug naar het hoofd P&O, die dikke mik is met de bestuurder en directeur. Iedereen in de top hield elkaar de hand boven het hoofd. Er is een keer een half team naar de vertrouwenspersoon gestapt. In plaats van dat er gekeken werd naar wat er nou precies aan de hand was, kregen ze te horen dat ze ‘moesten wennen aan verandering’ en wat flexibeler moesten zijn. 

Wat ik ook zo storend vond, was dat alles wat nieuw en van buiten kwam, als ‘je van het’ werd beschouwd. Ik vind: koester de mensen die al lang in dienst zijn, juist vanwege hun ervaring en kennis. Maar daar werd niets mee gedaan. De bestuurder zat in een ivoren toren, we mochten niet eens op zijn deur kloppen.”

“De sfeer was ronduit ziekmakend. Voor mijn gevoel kon ik nergens terecht, ik stond met mijn rug tegen de muur. Ik kreeg last van huilbuien en slapeloze nachten. Hooguit drie uur sliep ik, de rest van de uren lag ik te malen. Een jaar lang zat ik overspannen thuis.”

‘Negatieve werkhouding’

“Altijd werkte ik keihard: toen ik eruit klapte, moest mijn werk door drie man gedaan worden. Maar bij de laatste functioneringsgesprekken kreeg ik te horen dat ik mijn werk niet deed en een negatieve werkhouding had. Dat raakte me zó. Al tijdens mijn re-integratietraject ben ik gaan solliciteren.

Inmiddels werk ik nu ruim twee jaar bij een ander bedrijf, waar de medewerker wél centraal staat. Wat een opluchting. Nooit meer wil ik voor zo’n rotorganisatie en in een toxische sfeer werken. Ik heb nog steeds contact met oud-collega’s, die zeggen dat de sfeer nog steeds ellendig is daar. Zo zonde en onnodig. 

Werk hoort te inspireren en energie te geven. En ik werk ook graag, ik wil iets toevoegen aan de maatschappij. Ik ben heel blij met de fijne relatie met mijn collega’s en dat ik nu echt gewaardeerd word voor mijn werkhouding. Dat ik mijn werk kan doen, zonder op mijn tenen te lopen.”