Voedselprijzen zijn de afgelopen jaren al met zo’n 25 procent gestegen, zegt Jelmer Schreurs, econoom bij ABN Amro, tegen RTL Z. Hij zegt dat de voedselprijzen in de supermarkt verder omhoog zullen gaan, doordat voedingsproducenten zullen proberen hun hogere energiekosten door te berekenen.
Maar supermarkten zitten niet te wachten op meer prijsverhogingen, die zij mogelijk weer moeten doorberekenen aan consumenten, denkt hij. De ene producent zal er meer in slagen om de prijzen te verhogen dan de ander, aldus Schreurs.
Het hangt er mede vanaf hoeveel aardgas producenten verbruiken. Zuivelbedrijven en groente- en fruitverwerkende bedrijven gebruiken relatief veel energie, blijkt uit een nieuw rapport van de bank. Slachterijen en de drankenindustrie juist relatief niet zo veel.
Vooral voor kleinere bedrijven zal het lastiger zijn om hogere kosten door te berekenen, denkt hij.
Supermarkten vs. producenten
Supermarkten hebben weliswaar een sterke onderhandelingspositie, maar de grote voedingsproducenten hebben dat ook zegt hij. Namen van producenten voor wie het makkelijker zal zijn om prijzen te verhogen, wil hij niet noemen.
Vorig jaar was JDE Peet’s, het moederbedrijf van Douwe Egberts, verwikkeld in harde onderhandelingen met verschillende supermarkten over de inkoopprijzen voor de koffie en thee. De koffieproducent staakte de levering, wat leidde tot lege schappen bij onder meer Jumbo en Albert Heijn. Uiteindelijk kwamen de producten terug in de schappen, tegen hogere prijzen.
Eerder verwachtte Rabobank dat door de duurdere energie de voedselprijzen met 7 procent zullen stijgen.
Vaste contracten
Op korte termijn zullen het vooral hogere prijzen voor wegtransport, containerprijzen en luchtvracht zijn die kosten voor voedingsproducenten opstuwen, aldus Schreurs.
Later dit jaar komt de pijn doordat contracten voor aardgas moeten worden verlengd. Producenten van voedingsmiddelen sloten namelijk na de Russische inval in Oekraïne vaste energiecontracten af, om zekerheid te hebben over hun energiekosten. Maar langzamerhand lopen die contracten af, aldus ABN Amro.
De Nederlandse voedingsproducenten zijn volgens ABN Amro nog zeer afhankelijk van aardgas en andere fossiele bronnen, zegt Schreurs. Sinds de aanvallen van Israël en de VS op Iran zijn de prijzen van olie en gas gestegen. Daardoor zullen in nieuwe contracten hogere prijzen worden afgesproken, zegt hij.
Er zijn wel alternatieven, zoals elektrificatie en waterstof. Maar die zijn vaak duur of technisch lastig, aldus Schreurs. Zo hebben voedselbedrijven soms temperaturen van meer dan 100 graden nodig en dat is volgens hem lastiger te bereiken met elektrificatie. En door de netcongestie is elektrificatie soms ook niet mogelijk, zegt hij.
Supermarkten, leveranciers of Den Haag? In deze video zie je wie jouw boodschappen zo duur maakt:
