De vijf slachtoffers waren ervaren duikers. Op het 36 meter lange luxueuze jacht Duke of York waren ze naar het Vaavu-atol gevaren, dat deel uitmaakt van de Malediven. Daar daalden ze af naar een diepte van zo’n 50 meter voor een verkenning van het grottenstelsel in de diepte. Toen ze na twee uur duiken nog niet aan de oppervlakte waren verschenen, werd een noodsignaal uitgezonden.
De uitgang zoeken
Maar de vijf Italianen – instructeur Gianluca Benedetti en een groep Italiaanse biologen van de universiteit van Genua, hoogleraar Monica Montefalcone, haar dochter Giorgia Sommacal, bioloog Federico Gualtieri en onderzoeker Muriel Oddenino – kwamen niet meer boven. Het lichaam van de instructeur werd binnen een half uur na het noodsignaal gevonden bij de ingang van de grot. De lichamen van de vier anderen werden pas na een zoektocht van dagen gevonden. Tijdens de zoektocht kwam ook een andere duiker om het leven.
Wat er precies is gebeurd, blijft vooralsnog een mysterie. De ervaren Russische duiker Vladimir Tochilov, die in 2014 in het stelsel dook, zegt tegen CNN dat de vijf mogelijk gedesoriënteerd zijn geraakt. Volgens hem liggen delen van het stelsel in totale duisternis. “Als je een persoon in een verduisterde kamer de uitgang laat zoeken, komen de meesten in de problemen.”
In 2014 maakte Tochilov deze beelden in het grottenstelsel:
De ingang van het grottenstelsel ligt op 47 meter diepte. Het diepste punt ligt op 70 meter onder de waterspiegel en het stelsel is zo’n 200 meter lang en er zijn meerdere kamers. De lichamen werden volgens de autoriteiten gevonden in een van de kamers.
De Malediven laten amateurs niet dieper gaan dan 30 meter. Deze groep had wel toestemming om dieper te gaan, zegt woordvoerder Mohamed Hussain Shareef van de overheid, maar ze hadden niet gemeld dat ze een grot in zouden gaan. “Hadden we dat geweten, dan hadden we ze veel betere adviezen kunnen geven, want dit een veeleisende en moeilijke duik.”
Angst en desoriëntatie
Ecoloog Montefalcone en haar dochter waren ervaren duikers, zei hun man en vader Carlo Sommacal deze week tegen de Italiaanse krant La Repubblica. “Ze heeft wel 5000 duiken gedaan. Ze was een van de beste duikers ter wereld.”
“Deze grotten zijn alleen geschikt voor technische duikers, die veel ervaring hebben en de juiste voorbereidingen hebben getroffen”, zegt Tochilov tegen CNN. In de video die hij op YouTube zette is te zien dat hij op meerdere punten zeer krappe doorgangen tegenkomt. Daarom is het volgens hem essentieel dat duikers niet alleen op technisch gebied weten wat ze doen, maar zich ook op psychologisch vlak goed voorbereiden, omdat een gevoel van angst en desoriëntatie er nadrukkelijk op de loer ligt.
Een andere expert, de Brit John Volanthen, die in 2018 hielp bij de reddingsactie voor Thaise jongens in een ondergelopen grottenstelsel, noemt ‘stikstofnarcose’ als mogelijke oorzaak voor het ongeluk. Dat probleem treedt soms op door het inademen van stikstofgas uit een zuurstoffles. Soms heeft dat een bedwelmend effect op duikers, als bij een narcose. “Als je steeds dieper gaat, kan dit effect een paniekreactie veroorzaken”, zegt Volanthen. “En dan wordt het nog moeilijker om de uitgang te vinden.”
Tegen La Repubblica zegt Carlo Sommacal dat zijn vrouw nooit anderen in gevaar zou brengen: “Er moet daar beneden iets gebeurd zijn.”
Dat duiken nooit helemaal zonder gevaar is, leggen we verder uit in deze video:
